Achtergrondinformatie
Samenwerking met reguliere hulpverlening
Een zelfregiecentrum staat los van reguliere hulpverlening, zowel vanuit de ggz als het sociale domein.
Het is belangrijk dat een zelfregiecentrum onafhankelijk is en een vrije ruimte kan bieden voor mensen die er gebruik van willen maken, dat zij daar hun eigen weg kunnen zoeken en niet de weg die anderen voor hen hebben bepaald.
Er vindt dan ook geen officiële samenwerking plaats tussen De Ruimte en instellingen voor reguliere hulpverlening. Als een deelnemer op de een of andere manier zijn hulpverlener wil betrekken bij zijn activiteiten in De Ruimte, dan kan dat.
Voorbeelden hiervan zijn, dat een deelnemer graag wil dat zijn begeleider (de eerste keer) meegaat naar De Ruimte, of hij wil een gesprek met zijn hulpverlener, een naaste en de ervaringsdeskundige van De Ruimte.
Belangrijk hierbij is dat de deelnemer zelf hiertoe het initiatief neemt en dus de regie houdt. Reguliere hulpverleners zijn, net als ieder ander, welkom in De Ruimte om een kop koffie te komen drinken of te lunchen en kennis te nemen van de gang van zaken in De Ruimte.
Landelijk beleid
In 2022 is een Integraal Zorgakkoord (IZA) gesloten tussen de landelijke overheid en een groot aantal zorgorganisaties, waarin afspraken zijn gemaakt om de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden. Een van die afspraken betreft de zelfregiecentra en herstelacademies. Zulke laagdrempelige steunpunten moeten volgens het IZA in 2027 een landelijk dekkend netwerk vormen.
Met andere woprden: voor iedereen moet zo’n zelfregiecentrum bereikbaar en toegankelijk zijn. Dat deze afspraak in het IZA is opgenomen heeft alles te maken met het nut en de effectiviteit van de zelfregiecentra. Zelfregiecentra dragen in belangrijke mate bij aan herstel van mensen met (ernstige) psychische aandoeningen.
Dat leidt tot vermindering van ‘zorgconsumptie’ in de reguliere ggz en daarmee tot kostenbesparing. Er zijn dus zowel goede inhoudelijke als financiële argumenten om zelfregiecentra en herstelacademies een eigen plaats in het zorglandschap te geven.
Zelfregiecentrum
Een zelfregiecentrum is een laagdrempelige voorziening waar mensen met (meer of minder ernstige) psychische klachten en hun naasten elkaar kunnen ontmoeten en hun eigen activiteiten ontplooien ten behoeve van hun herstel. De naam zelfregiecentrum geeft aan dat de mensen die daar komen zelf de regie hebben over wat daar gebeurt. Dat wordt dus niet bepaald door behandelaars of andere hulpverleners.
Mensen zijn heel goed in staat om zelf aan te geven en te organiseren wat zij nodig hebben voor hun eigen herstelproces. De onderlinge, wederkerige ondersteuning van de deelnemers zelf is de drijvende kracht van een zelfregiecentrum. Dit wordt ook wel peer support genoemd. Mensen kunnen gebruik maken van een zelfregiecentrum terwijl zij daarnaast ook een behandeling volgen in de ggz, of daarvoor op een wachtlijst staan, of niet meer behandeld worden.
Herstelacademie
Een ander vorm van zelfhulp, die lijkt op een zelfregiecentrum, is een herstelacademie. De uitgangspunten van een herstelacademie zijn hetzelfde als van een zelfregiecentrum: laagdrempeligheid, vrije inloop, peer support, dagelijkse leiding bij ervaringsdeskundigen, losstaand van reguliere hulpverlening. Bij een herstelacademie ligt het accent iets meer dan bij een zelfregiecentrum op het leren (vandaar: academie). Er worden cursussen en trainingen gegeven, in principe door ervaringsdeskundigen.
Begrippen uitgelegd
Wat is herstel?
Als het gaat over (ernstige) psychische klachten en aandoeningen betekent herstel niet dat je hier volledig van geneest, maar dat je herstelt in je functioneren in het gewone leven. Herstel betekent dat je leven niet hoofdzakelijk wordt bepaald door je psychische klachten en dat je veel meer bent dan een ‘psychiatrische patiënt’. Psychische klachten kunnen je behoorlijk beperken, en de weg naar herstel is niet altijd makkelijk te vinden. Een goede behandeling in de ggz kan bijdragen aan herstel, maar vaak is er meer nodig. De praktijk heeft geleerd dat mensen vaak erg veel hebben aan lotgenoten, ervaringsdeskundigen, mensen die vergelijkbare dingen hebben meegemaakt. Het onderlinge begrip, de onderlinge steun en het leren met en van elkaar blijken krachtige bronnen van herstel te zijn. Daarom kan een zelfregiecentrum zoals [naam zrc] erg helpend zijn in iemands herstelproces.
Wat is ervaringsdeskundigheid?
Van alle ervaringen in het leven leren we. Ook van nare de ervaringen van een psychische aandoening. Maar ervaring hebben met psychische klachten maakt je nog niet meteen een ervaringsdeskundige. Met een ervaringsdeskundige wordt bedoeld, dat iemand niet alleen ervaring heeft opgedaan met psychische klachten, maar ook geleerd heeft hoe je die ervaringen op een juiste manier kunt inzetten in de ondersteuning van anderen. Er bestaan mbo- en hbo-opleidingen tot ervaringsdeskundige. De ervaringsdeskundigen die bij [naam zrc] werken zijn opgeleide ervaringsdeskundigen.
Steun De Ruimte
De Ruimte is een ontmoetingsplek waar iedereen welkom is — in het bijzonder mensen met psychische klachten of sociaal-emotionele kwetsbaarheid, en hun naasten.
Met jouw donatie help je mee om deze veilige plek te behouden, waar mensen gezien worden, zichzelf mogen zijn en samen kunnen groeien.
Doneren kan door iets over te maken op onze rekening: NL58 TRIO 0321 0861 63.
Adres
De Ruimte | centrum voor zelfregie en herstel in Ede
Adres | Molenstraat 160, Ede
Contact
Mailen | info@deruimteede.nl
Bellen | 06 30 39 68 77